Vesting Hellevoetsluis

Droogdok sinds 1804

Vesting Hellevoetsluis

 




Timmerdok droogdok achterste deel



Kieldok Droogdok voorste deel


Stoommachinegebouw

Bateau-porte Sluisdeur (schipdeur)


Dok

Droogdok sinds 1804

 

HELLEVOETSLUIS

DROOGDOK

Timmerdok

 

HELLEVOETSLUIS

DROOGDOK

Kieldok

 

HELLEVOETSLUIS

DROOGDOK

Kiel- en Timmerdok achter elkaar

 

HELLEVOETSLUIS

DROOGDOK

Bateau-porte Sluisdeur (schipdeur)

In 1804 werd een houten schipdeur in gebruik genomen. Rond 1898 werd deze vervangen door een  stalen schipdeur.

Om het droogdok te kunnen afsluiten werd gebruik gemaakt van een met water gevuld zgn Bateau-porte. Dit caisson werd bij de reparatie van een schip voor de ingang van het droogdok afgezonken dat daarna werd leeggepompt.
Na de reparatie pompte men het water weer uit het caisson zodat dit weer, drijvende, de ingang kon vrijmaken.
Op de foto uit 1977 ligt het caisson gekapseisd daar het lek is en op reparatie ligt te wachten. 

 

 

Uit Monumentenzorg

NIEUWSBRIEF 99 - 4 | Vorig artikel | Volgend artikel | Inhoud

 

VANUIT DE REGIO’S

 

Start restauratie oudste stenen droogdok

In de voormalige marinehaven van Hellevoetsluis is na vele jaren plannen maken en afwachten een start gemaakt met de restauratie van het kiel- en timmerdok.

Marinedok te Hellevoetsluis ontworpen in 1787.  De vesting Hellevoetsluis is onderdeel van de voormalige linie Maasmond en Haringvliet. De toen in Hellevoetsluis gelegen marinevloot had als taak de grote riviermonden te verdedigen. Het droogdok is gelegen in het Hollands bolwerk van de geheel omwalde vestinghaven. In het op de foto zichtbare timmerdok werden langdurige reparaties uitgevoerd. Het daarvoor gelegen kieldok was vooral bedoeld voor onderhoud van de marinevaartuigen en wordt afgesloten met een schipdeur. Beide dokken worden van elkaar gescheiden door een stel draaibare sluisdeuren (foto <FONT SIZE=In 1787 ontwierp de waterbouwkundige en latere Inspecteur-generaal Jan Blanken het droogdok. De Stichting Jan Blanken, die de restauratie ter hand heeft genomen, hoopt in de toekomst opnieuw schepen te kunnen restaureren in het droogdok. De restauratie van het Groote Dok maakt onderdeel uit van een stedenbouwkundige herontwikkelingsplan van de Vesting Hellevoetsluis.
De eerste fase van de restauratie behelst het voorste gedeelte van het dok en de ijzeren schipdeur. De ijzeren schipdeur sluit het dok in droge toestand af. Een nieuw meetsysteem houdt de technische toestand van de dokvloer in de gaten wanneer het dok is leeggepompt. Na afronding van deze ingrepen is het dok veilig toegankelijk voor het publiek. De Stichting Jan Blanken regelt de openstelling.

HET TIMMER- EN KIELDOK


De schipdeur van het dok tijdens de restauratie op  de scheepswerf Maaskant te Stellendam. Het kieldok wordt aan de havenzijde afgesloten met een zogenoemde schipdeur. Deze werd dwars in het dokhoofd afgezonken. De houten kiel- en boegbalken van de schipdeur (op de foto niet te zien vanwege herstelwerkzaamheden) die in stenen sponningen van het dokhoofd passen, zorgen voor een waterdichte afsluiting (foto <FONT SIZE=Het droogdok maakt onderdeel uit van de Vesting Hellevoetsluis en bestaat uit het achter elkaar gelegen timmerdok en kieldok.

Rondom het hele dok loopt een zogenoemde blusgang. Deze gang is op regelmatige afstanden van bovenaf bereikbaar. Tijdens de soms brandgevaarlijke werkzaamheden in het dok stond de gang vol water. Op die wijze had men overal rondom het dok dichtbij bluswater beschikbaar in geval er brand zou uitbreken (foto <FONT SIZE=De Stichting Jan Blanken zet zich allereerst in voor Een bateau-porte, een sluisdeur in de vorm van een schip, sluit het voorste dok, het kieldok, af. Nadat de sluisdeur in de toegang van het dok is gevaren en dan is afgezonken, kan het dok worden leeggepompt. Oorspronkelijke was de schipdeur van hout. Sinds honderd jaar geleden doet een stalen exemplaar zijn plicht. Dit voor Nederland unieke exemplaar is voor restauratie overgevaren naar de scheepswerf Maaskant in Stellendam, waar hij in een modern droogdok geheel in oude luister wordt hersteld. Het mag bijzonder heten dat de 15 tot 20 millimeter dikke beplating van oud welijzer - dat een zeer hoog koolstofgehalte heeft - na een eeuw in het water te hebben gelegen, slechts enkele millimeters dunner is geworden.
de verdere restauratie van het droogdok, maar wil in de loop van de tijd haar activiteiten rond het Dok uitbreiden. Men denkt onder andere aan de restauratie en nieuwbouw in het dok van klassieke schepen zoals de Batavia in Leliestad.

Voor meer informatie: Jon van Rooijen of Alie van Veenendaal 030 - 69 83 472/295; Stichting Droogdok Jan Blanken, de heer C.B. Voorham 0181 - 310 197.

 

Foto’s:

- Marinedok te Hellevoetsluis ontworpen in 1787.  De vesting Hellevoetsluis is onderdeel van de voormalige linie Maasmond en Haringvliet. De toen in Hellevoetsluis gelegen marinevloot had als taak de grote riviermonden te verdedigen. Het droogdok is gelegen in het Hollands bolwerk van de geheel omwalde vestinghaven. In het op de foto zichtbare timmerdok werden langdurige reparaties uitgevoerd. Het daarvoor gelegen kieldok was vooral bedoeld voor onderhoud van de marinevaartuigen en wordt afgesloten met een schipdeur. Beide dokken worden van elkaar gescheiden door een stel draaibare sluisdeuren

- De schipdeur van het dok tijdens de restauratie op  de scheepswerf Maaskant te Stellendam. Het kieldok wordt aan de havenzijde afgesloten met een zogenoemde schipdeur. Deze werd dwars in het dokhoofd afgezonken. De houten kiel- en boegbalken van de schipdeur (op de foto niet te zien vanwege herstelwerkzaamheden) die in stenen sponningen van het dokhoofd passen, zorgen voor een waterdichte afsluiting

- Rondom het hele dok loopt een zogenoemde blusgang. Deze gang is op regelmatige afstanden van bovenaf bereikbaar. Tijdens de soms brandgevaarlijke werkzaamheden in het dok stond de gang vol water. Op die wijze had men overal rondom het dok dichtbij bluswater beschikbaar in geval er brand zou uitbreken

 

- http://www.monumentenzorg.nl/actueel/nieuwsbrief/99-4/nieuws09.html  -